Skip navigation

Y Fflam

 - 

Cyf. 1, rh. 4 Nadolig 1947

Nodiadau golygyddol : Y Celtiaid a'u cyfle /

Previous page Rotate Left Rotate Right Next page Original Image Large Image Zoom View text PDF
Jump to page
NODIADAU GOLYGYDDOL
Y CELTIAID A'U CYFLE
Rhyfedd yw hanes y gair "Celt." Ymddengys mai dyna oedd y gair a
ddefnyddid gan y Grocgiaid a'r Rhufeiniaid i ddynodi'r pobloedd Ewropeaidd
a oedd yn byw i'r Gogledd iddynt. Tueddai Iwl Cesar, hwyrach, i feddwl mai
canolbarth Gl oedd eu cartref canolog, a rhoddai i'r rhanbarth hwnnw yr enw
"Gallia Celtica." Nid oes enghraift o neb yn defnyddio'r gair i olygu trigol-
ion yr Ynysoedd Prydeinig, yn yr hen fyd.
Gwreiddyn ieithegol sydd i'r gair "Celt" fel y'i defnyddir yn yr oes bres-
ennol. Defnyddid ef yn Ffrangeg, yn gyntaf, i gyfeirio at iaith a phobl Llyd-
aw, canys y gred oedd bod y Llydawiaid yn cynrychioli hen drigolion Gl, Celt-
iaid Iwl Cesar. Mewn gwirionedd, wrth gwrs, trefcdigaeth Frythonig yw Llyd-
aw, canlyniad ymfudo o Ynys Prydain. Yn nes ymlaen cymhwyswyd y gair
i ieithoedd gwreiddiol Cernyw, Cymru, Iwerddon, yr Alban ac Ynys Manaw, am
fod yr ieithoedd hynny'n perthyn i'r un teulu 'r Llydaweg. A daethpwyd yn
naturiol i ddefnyddio'r gair "Celtiaid" i ddisgrifio'r cenhedloedd sydd yn siarad
yr ieithoedd Celtaidd.
Datblygiad naturiol ond anffortunus, wedyn, oedd camarfer y gair. Aeth
pobl i dybio bod trigolion y gwledydd Celtaidd wedi disgyn o hil Geltaidd a
arglwyddiaethai yn Ewrob yn y cyfnod cynhanesyddol a bod i'r Celtiaid trwy'r
oesoedd nodweddion arbennig. Daeth yn gonfcsiwn anorfod dweud bod y
Celtiaid yn wyllt ac .yn hiraethus ac yn gyfriniol ac yn freuddwydiol. Dywedid
pethau melys amdanynt gan rai, a phethau go hallt gan eraill; ond casgliad
cyffredinol yr holl sn am y Celtiaid oedd eu bod yn ogoneddus An exception has occured

An exception has occured

The exception occured in: uk.org.llgc.fedora.disseminator.text.GetRedactedText

Please quote the following error when contacting support:

java.io.CharConversionException

Message: Not an ISO 8859-1 character: —

Stack Trace:

  • javax.servlet.ServletOutputStream.print(ServletOutputStream.java:89)
  • javax.servlet.ServletOutputStream.println(ServletOutputStream.java:242)
  • uk.org.llgc.fedora.disseminator.text.GetRedactedText.doGet(GetRedactedText.java:105)
  • javax.servlet.http.HttpServlet.service(HttpServlet.java:617)
  • javax.servlet.http.HttpServlet.service(HttpServlet.java:717)
  • org.apache.catalina.core.ApplicationFilterChain.internalDoFilter(ApplicationFilterChain.java:290)
  • org.apache.catalina.core.ApplicationFilterChain.doFilter(ApplicationFilterChain.java:206)
  • org.apache.catalina.core.StandardWrapperValve.invoke(StandardWrapperValve.java:233)
  • org.apache.catalina.core.StandardContextValve.invoke(StandardContextValve.java:191)
  • org.apache.catalina.core.StandardHostValve.invoke(StandardHostValve.java:128)
  • org.apache.catalina.valves.ErrorReportValve.invoke(ErrorReportValve.java:102)
  • org.apache.catalina.valves.AccessLogValve.invoke(AccessLogValve.java:567)
  • org.apache.catalina.core.StandardEngineValve.invoke(StandardEngineValve.java:109)
  • org.apache.catalina.connector.CoyoteAdapter.service(CoyoteAdapter.java:293)
  • org.apache.coyote.http11.Http11Processor.process(Http11Processor.java:849)
  • org.apache.coyote.http11.Http11Protocol$Http11ConnectionHandler.process(Http11Protocol.java:583)
  • org.apache.tomcat.util.net.JIoEndpoint$Worker.run(JIoEndpoint.java:454)
  • java.lang.Thread.run(Thread.java:744)
Previous page Rotate Left Rotate Right Next page Original Image Large Image Zoom View text PDF
Jump to page

This text was generated automatically from the scanned page and has not been checked. Typical character accuracy is in excess of 99%, but this leaves one error per 100 characters.

The National Library of Wales has created and published this digital version of the journal under a licence granted by the publisher. The material it contains may be used for all purposes while respecting the moral rights of the creators.