Skip navigation
Previous page Rotate Left Rotate Right Next page Original Image Large Image Zoom View text PDF
Jump to page
llyfrau Trefeca, ond nid wyf yn berffaith sicr o'i berchenogaeth-gweler Glyn Tegai Hughes,
'Llyfrgell Pantycelyn', Y Traethodydd, cxlvi, rhif 621 (Hydref, 1991), t. 228, a 'Pantycelyn
a'r Piwritaniaid', yn Meddwl a Dychymyg Williams Pantycelyn, gol. D. Llwyd Morgan,
Llandysul, 1991, t. 53.
"Gweler Gomer M. Roberts, Cylchgrawn Cymdeithas Hanes y Methodistiaid Calfinaidd, xxix
(1944), tt. 57, 59 a xxxiii (1948), tt. 48, 51.
26James Hervey, 'Reflections on a Flower-Garden' a gyhoeddwyd yn y gyfrol Meditations
on the Tombs (1745-6). Dyfynnir o argraffiad 1747, tt. 37 a 47. Fe geir enghreifftiau llawer
mwy cymhleth a diddorol o ddefnyddio gardd, blodau a llysiau fel delweddau ysbrydol yng
ngwaith y bardd Americanaidd Edward Taylor (1642-1729); gweler Karen E. Rowe, Saint
and Singer. Edward Taylor's Typology and the Poetics of Meditation, Gwasg Prifysgol
Caergrawnt, 1986, yn enwedig tt. 250, 259-60 a 274. Diddorol sylwi hefyd ar boblogrwydd
(naw argraffiad cyn 1640) y casgliad Piwritanaidd A Garden of Spiritual Flowers. Planted
byR[ichard] Rlogers], WilHiam] Per[kins], Rilchard] Greelnham], M.M. andGeolrge] Weblbe],
Llundain, 1625.
27L. Haydn Lewis, 'Daucanmlwyddiant y "Ffarwel Weledig" YDrysorfa, cxxxiii (1963),
t. 78; Gwilym R. Jones, 'Williams, Bardd y Seiat', Y Traethodydd, cxxv, rhif 536
(Gorffennaf, 1970), tt 169-70.
28Gweler Gomer M. Roberts, Y Pêr Ganiedydd, U, Aberystwyth, 1958, tt. 103, 107, 108;
a J. Lloyd Jones, 'Mesurau Pantycelyn', YDrysorfa, cvi (1937), tt. 12-13. Y mae Frank Baker
yn Representative Verse of Charles Wesley, Llundain, 1962, t. 33 yn cyfeirio at 'this stirring
metre which became one of his [Charles Wesley's] favourites'.
^On VII, 'Twyll y Byd', o'r 'Caniadau Duwiol' yn y Môr o Wydr, 1762: Cynhafal I, t. 249.
«Gweler Glyn Tegai Hughes, Williams Pantycelyn, 1983, tt. 107 a 130.
[Yn 1952] y cefais i'r pleser o ganu gyda Trevor [Anthony] am y tro cyntaf
a hynny mewn perfformiad o'r oratorio Sant Pawl (Mendelssohn) gyda Chôr
Unedig Dowlais, o dan arweiniad D.T. Davies, ar Ddygwyl Steffan
rhewllyd. Achlysur fawr iawn oedd hon i mi. Fe'm magesid i goleddu'r
syniad mai i lawr yn y De yr oedd y corau a'r cantorion gorau yn y byd
i gyd. (Gwaded a wado,-dim ond crybwyll un o ffactorau cyflyrol fy
mhlentyndod yr ydw i!) Fy ngwraig a minnau'n gyrru yn yr hen Ffordyn
bach trwy'r rhew a'r eira a chyrraedd Capel Bethania mewn da bryd ar
gyfer y rihyrsal am ddau o'r gloch. Sôn am nerfau! Ond, diolch i'r Drefn,
roedd yr oerfel yn esgus parod dros fy nghryndod, a phawb yn hynod o
ffeind yn enwedig y 'canwr mawr o Lundain'. Rwy'n cofio'n glir fel y
cymhwysodd ei lais trwm a chyfoethog yn ystod ein deuawdau i gydbwyso
â'i bartner oedd gymaint ysgafnach o ran llaís-a chorff, y pryd hynny.
Trwy gyd-ddigwyddiad rhyfedd, a'r perfformiad ar ei hanner, fe ballodd
goleuadau'r capel, newydd i Saul gael adfer ei olwg yn Namascus, a buom
ninnau yn y tywyllwch, yn llythrennol felly, am dros hanner awr. Ni bu
cynnwrf o fath yn y byd. Toc, clywsom lais lliniarus D.T. Davies yn
cyhoeddi emyn, gan nodi'r cywair i'r gerddorfa a'r organyddes, ac fe
gafwyd cymanfa fer ddifyfyr fyth-gofiadwy yn y fan a'r Ue. A dyna ganu!
Pob gair a glywswn gynt am ganu 'pobol y Sowth' yn cael ei wireddu a'i
angerddoli yno yn y tywyllwch annisgwyl. 'Pan oeddym ni mewn carchar
tywyll du, Rhoist i'n oleuni A oes canu fel'na yn Nowlais heddiw,
tybed? Gobeithio felly'n wir.
-John Stoddart yn Barn, Gorffennaf 1985
Previous page Rotate Left Rotate Right Next page Original Image Large Image Zoom View text PDF
Jump to page

This text was generated automatically from the scanned page and has not been checked. Typical character accuracy is in excess of 99%, but this leaves one error per 100 characters.

The National Library of Wales has created and published this digital version of the journal under a licence granted by the publisher. The material it contains may be used for non-commercial purposes only while respecting the moral rights of the creators. The material it contains may be used for the creation of derivative works for educational purposes only.