Skip navigation

Welsh History Review

 - 

Vol. 10, nos. 1-4 1980-81

Rhagymadroddion a chyflwyniadau Lladin, 1551-1632 : Book review.

Previous page Rotate Left Rotate Right Next page Original Image Large Image Zoom View text PDF
Jump to page
order and produce different patterns of law-breaking from those in rural
areas.
In conclusion, one can agree with the editors that the value of this
book lies in the 'sustained series of reflections' on, and interpretations
of, intrinsically flawed evidence. In the history of modern crime, the time
for a truly ambitious synthesis has not yet arrived.
D. J. V. JONES
Swansea
RHAGYMADRODDION A CHYFLWYNIADAU LLADIN, 1551 1632. Cyfieithwyd
gan Ceri Davies. Gwasg Prifysgol Cymru, Caerdydd, 1980. Tt. xi, 196.
 6.95.
Cyfieithiad i'r Gymraeg a geir yn y llyfr hwn o'r rhagymadroddion a'r
cyflwyniadau i ddeg o'r llyfrau pwysicaf a gyhoeddwyd gan wyth o
awduron blaenllaw cyfnod y Dadeni Dysg, 1551 1632-William
Salesbury, Sion Dafydd Rhys (2), John Prys, David Powel, William
Morgan, Henry Salesbury, Richard Parry, a John Davies (2). Troswyd
hwy i Gymraeg fodern, idiomatig a darllenadwy gan Mr. Ceri Davies.
Gorchwyl digon anodd oedd gorfod cyfieithu brawddegau hir a
chymhleth Lladin y Dadeni-er enghraifft, bu'n rhaid iddo rannu un
frawddeg, gwbl gytbwys a pherffeithiedig, o eiddo Sion Dafydd Rhys, yn
bedair brawddeg er mwyn ei gwneud yn dderbyniol yn y dull cyfoes. Ond
Llwyddodd yn dda, ac o'r braidd fod ei waith yn darllen fel trosiad o
gwbl. Gan brinned yw'r myfyrwyr sydd yn awr yn gallu darllen Lladin,
dylai'r llyfr fod yn ddefnyddiol iawn yn y colegau-a'r ysgolion o bosibl.
Ysgrifennwyd rhagymadrodd cryno a meddylgar i drafod nodweddion
amlycaf cynnwys gweddill y llyfr. Ymhel a thri phrif bwnc y mae'r
awduron: crefydd, a'r angen am ei dwyn i brofiad a sylw deallus y bobl;
hanes, ac yn enwedig dilysrwydd hen hanes y Brythoniaid, er y bydd
rhai, mae'n debyg, yn synnu at onestrwydd a doethineb dadleuon gwr fel
David Powel; ac, yn arbennig, hynafiaeth ac urddas y Gymraeg fel mam-
iaith, a hynodrwydd ei lien. Paham yr ystyriai'r llenorion hyn ei bod yn
werth iddynt ymdrafferthu i gyflwyno'u cyfrolau yn yr iaith ladin? Am
amryw o resymau-am ei fod yn gonfensiwn llenyddol; am fod yn rhaid
i'r sawl y cyflwynwyd y llyfr iddo ddeall yr hyn a ddywedid amdano os
nad oedd yn medru Cymraeg; am eu bod yn dymuno i ysgolheigion eraill
yn Ewrop allu darllen a gwerthfawrogi eu gwaith; ac yn olaf am eu bod
mor drwm o dan ddylanwad y Dadeni Dysg. lawn y pwysleisir dylanwad
grymus ac amlochrog y Dadeni ar lenorion o Gymry, a'r un mor bwysig
oedd eu hawydd hwy am ddangos y Gymraeg fel iaith a haeddai gymaint
o sylw a pharch ag odid un gan wyr y Dadeni.
(Mr. Ceri Davies has translated into idiomatic modern Welsh the Latin
introductions of ten books published by Welsh Renaissance scholars,
1551 1632. In a short but percipient introduction he raises a number of
points concerning the authors' main themes-religion, historical
antiquity, and the age and dignity of the Welsh language. He also
Previous page Rotate Left Rotate Right Next page Original Image Large Image Zoom View text PDF
Jump to page

This text was generated automatically from the scanned page and has not been checked. Typical character accuracy is in excess of 99%, but this leaves one error per 100 characters.

The National Library of Wales has created and published this digital version of the journal under a licence granted by the publisher. The material it contains may be used for all purposes while respecting the moral rights of the creators.