Skip navigation

Welsh History Review

 - 

Vol. 16, nos. 1-4 1992-93

Gwaith Llywarch ap Llywelyn Prydydd y Moch. Book review.

Previous page Rotate Left Rotate Right Next page Original Image Large Image Zoom View text PDF
Jump to page
patronage Griffiths has greatly illuminated by some important documentary
discoveries. Indeed, the range and variety of these studies is eloquent of extensive
research into archives, central and local, in England and America. Even Griffiths
occasionally nods, and it is regrettable that the reprinting has perpetuated erroneous
deductions arising from two misreadings, to which attention has already been drawn
in print. These concern the interpretation of a Commons petition in 1426 on the
'king's widows' (pp. 106-7, 112) and the implications of the Huntingdon Library
manuscript for the debate in the Winchester parliament of 1449 on the defence of
Normandy (pp. 260, 262). In each case the reader should refer to the further reading
listed at the end of these pieces.
G. L. HARRISS
Magdalen College, Oxford
GWAITH LLYWARCH AP LLYWELYN PRYDYDD Y MOCH. Golygwyd gan Elin M. Jones,
gyda chymorth Nerys Ann Jones. Cyfres Beirdd y Tywysogion, Cyfrol V. Gwasg
Prifysgol Cymru, 1991. Tt. xxxviii, 347. £ 35.00.
Ers rhai blynyddoedd y mae tim o ysgolheigion yn y Ganolfan Uwchefrydiau
Cymreig a Cheltaidd yn Aberystwyth, dan arweiniad yr Athro Caerwyn Williams a'r
Athro Geraint Gruffydd, wedi ymgymryd a'r gwaith o olygu holl ganu'r Gogynfeirdd
neu Feirdd y Tywysogion. Y mae'r gyfrol hon, wedi ei seilio ar draethawd PhD Dr.
Elin M. Jones, gyda chymorth Dr. Nerys Ann Jones, yn flaenffrwyth y gwaith; hyd
yn hyn yr oedd rhaid i ni ddibynnu ar destunau Llawysgrif Hendregadredd a
Gwenogvryn Evans i gyrraedd corff o farddoniaeth sy'n ffynhonnell hynod o
werthfawr i'r rhai sy'n astudio hanes Cymru yn y ddeuddegfed ganrif a'r drydedd
ganrif ar ddeg.
Brodor o gantref Rhos yn y Berfeddwlad oedd Llywarch ap Llywelyn neu Brydydd
y Moch ac yn yr ardal honno oedd y tiroedd a roddwyd iddo, y mae'n debyg, gan
ei brif noddwr, Llywelyn ab Iorwerth. Mewn stentau o'r bedwaredd ganrif ar ddeg
ceir cyfeiriadau at Wely Prydydd y Moch yn nhrefgordd Wigfair a Gafael Prydydd
y Moch yn nhrefgordd Branar yn Llangernyw ar diroedd Esgob Llanelwy. Y mae'r
rheswm am ei lysenw yn ddirgelwch llwyr. Cysylltir y bardd, yn anad dim, a theulu
brenhinol Gwynedd; fe ganodd i Ddafydd a Rhodri ab Owain Gwynedd, i Gruffydd
a Maredudd ap Cynan ab Owain Gwynedd ac, yn arbennig, i Lywelyn ab Iorwerth.
Ceir cyfoeth o gyfeiriadaeth hanesyddol yng nghanu'r Prydydd ac weithiau gellir
mentro dyddio rhai o'i gerddi oherwydd hyn. Gellir awgrymu y cyfansoddwyd ei awdl
odidocaf, y Canu Mawr i Lywelyn ab Iorwerth, er enghraifft, ar 61 i'r tywysog gipio
Rhuddlan a Degannwy yn 1213. Dyma awdl sy'n dathlu holl fuddugoliaethau
Llywelyn hyd at y flwyddyn honno a hawdd yw dychmygu ei heffaith ar y gynulleidfa
pan ddatganwyd hi am y tro cyntaf yn neuadd y tywysog. Ond codir llawer o
gwestiynau i'r hanesydd gan gynnwys hanesyddol y canu; yn ami iawn cyfeiria'r
bardd at frwydrau neu ddigwyddiadau na cheir unrhyw gyfeiriad atynt mewn
Previous page Rotate Left Rotate Right Next page Original Image Large Image Zoom View text PDF
Jump to page

This text was generated automatically from the scanned page and has not been checked. Typical character accuracy is in excess of 99%, but this leaves one error per 100 characters.

The National Library of Wales has created and published this digital version of the journal under a licence granted by the publisher. The material it contains may be used for all purposes while respecting the moral rights of the creators.