Skip navigation

Lleufer

 - 

Cyf. 8, rh. 1 Gwanwyn 1952

Hywel Harris y ffarmwr

Previous page Rotate Left Rotate Right Next page Original Image Large Image Zoom View text PDF
Jump to page
HYWEL HARRIS Y FFARMWR
GAN R. T. JENKINS
/HWI glywsoch y stori, efallai, am y ffarmwr bach yn ochrau'r
Bala a oedd wedi prynu coed afalau heb wybod yn iawn
sut i'w plannu. Ar stondin yn ffair y Bala, fe welodd lyfr, Plannu
Coed, gan Elfed, ac fe'i prynodd â llawenydd mawr. Ond wedi
ei agor ar ôl te, y peth cyntaf a welodd oedd testun y bregeth
agoriadol "Ac Abraham a blannodd goed Meddai yntau'n
syn Wel, be ar y ddaear wydde'r hen Abram am blannu
coed ?
Yn yr un modd, fe all rhai ohonoch chwithau furmur Be
ar y ddaear wydde'r hen Hywel Harris am ffarmio ? "-oblegid
fel pregethwr mawr y byddwn fel rheol yn meddwl amdano ei.
Ac eto, y mae llawer offeiriad neu bregethwr, fel y dylem gofio,
wedi bod yn ffarmwr da iawn, mewn oes pan oedd hi'n ofynnol i
offeiriad helpu tipyn ar ei ddegwm llwm gan drin tir y persondy,
a phan nad oedd gweinidog yn cael ond y nesaf peth i ddim cyflog
ac yn gorfod tyfu ei fwyd ei hun. 0 ran hynny, ganrifoedd lawer
yn ôl, felly y byddai'r mynaich yn byw pan sefydlwyd mynach-
logydd gYlltaf-y Mynaich Gwynion, onid e, sy'n gyfrifol, yn y
pen draw pell, am amlder defaid a phwysigrwydd gwlân yng
Nghymru. Y mae'n rhaid i'r duwiolaf ohonom gael tamaid
rywsut.
Eto i gyd, ar ddamwain yr aeth Hywel Harris yn ffarmwr — a
damwain drist ar lawer golwg, sef ffrae fawr rhyngddo ef a'i
gyd-Fethodistiaid, 0 1750 hyd 1762. Yn y ffrae honno, fe
bwdws Harris, fel y bydd pobl y De'n dweud, ac fe dorrodd
bob cyswllt â'i hen gyfeillion, yr arweinwyr Methodistaidd.
Ymneilltuodd i'w gartre yn Nhrefeca, a chasglodd o'i gwmpas
yno gynifer ag a allai o bobl o bob rhan o Gymru a oedd o'i blaid
ef, i fyw'n dawel a chytûn, yn un teulu mawr. Yn wir, Y
Teulu oedd yr enw a roddwyd i'r sefydliad rhyfedd hwn. Ar
brydiau, yr oedd cynifer â chant a hanner o aelodau ynddo,
yn W)7, yn wragedd, ac yn blant, ac yr oedd y cyfartaledd yn
gant y flwyddyn.
Megis yn y mynachlogydd gynt, yr oedd yn rhaid i bob un
a ymunai fwrw y cwbl o'i eiddo i'r drysorfa gyffredin-Hywel
Harris ei hun yn rhoi'r cwbl o'i arian, a'i wraig yn rhoi ei harian
Previous page Rotate Left Rotate Right Next page Original Image Large Image Zoom View text PDF
Jump to page

This text was generated automatically from the scanned page and has not been checked. Typical character accuracy is in excess of 99%, but this leaves one error per 100 characters.

The National Library of Wales has created and published this digital version of the journal under a licence granted by the publisher. The material it contains may be used for all purposes while respecting the moral rights of the creators.