Skip navigation

Y Traethodydd

 - 

Cyf. LIX (CCLVI-CCLXI) 1904

Disgyblaeth eglwysig yn y drydedd ganrif

Previous page Rotate Left Rotate Right Next page Original Image Large Image Zoom View text PDF
Jump to page
hyn nad oedd uwchafiaeth eglwys ac esgob Rhufain yn cael ei lwyr
gydnabod yng nghanol y drydedd ganrif.
(4). Yr oedd yr achos nesaf sydd yn dyfod dan ein sylw o nodwedd
hollol wrthgyferbyniol i'r un a grybwyllwyd ddiweddaf. Yr oedd
Marcian, esgob Arles yn Ffrainc, wedi cofleidio egwyddorion Novatian
yn eu llymder eithafol. Gwrthodai yn bendant adferu neb oedd wedi
syrthio, hyd yn oed yn awr angau, a pha mor edifeiriol bynnag: ac
nid hynny yn unig, ond gwrthodai hefyd gyd-gymuno 'r esgobion
ereill cylchynol oeddynt yn derbyn y cwympedigion. Teimlai un o'r
esgobion hyn,-Faustinus, esgob Lyons,-fod ymddygiad Marcian yn
ormod i'w oddef ac ysgrifennodd at Stephan i ofyn iddo ef ymyrryd
yn y mater. Ond ni chymerodd Stephan sylw o'r cais o gwbl. Yna
apeliodd Faustinus at Cyprian. Gallwn dybied ei fod yntau ar y cyntaf
yn dra araf i gymeryd sylw o'r mater: feallai ei fod yn disgwyl i
Stephan ymddeffro. Pa fodd bynnag, bu raid i Faustinus ysgrifennu
eilwaith: ac yna anfonodd Cyprian lythyr cryf at Stephan yn ei
gymhell yn daer i sicrhau fod T.larcian yn cael ei ddiswyddo a'i
esgymuno. Gan nad oes son am Marcian ar ol hyn, y tebyg yw fod
llythyr Cyprian at Stephan wedi ateb y diben.
R. MORRIS.
Dolgellau.
PRIF-YSGOL BABAIDD I'R IWERDDON.
NID oes nemor i ddim, ers llawer dydd, wedi cynhyrfu cymaint ar
Gymru a mesur addysg diweddaf y llywodraeth. Ymleddir yr hen
frwydr rhwng hawliau y cyhoedd a hawliau breintwyr megys ag y
gwnaed yn y dyddiau gynt, ac fel ag y gwneir yn y dyddiau sydd eto i
ddod. Ond nid ym Mhrydain yn unig yr ymleddir hi. Gwelwn
lywodraeth Ffrainc, gyda'r Ilwyrder a nodwedda y genedl honno, yn
rhuthro ar urddau a chymdeithasau breintiedig mewn dull a ymddengys
i ni, yn y wlad bwyllog hon, yn dreisiol a gormesol. Ac ynglyn g
achos addysg y mae yr helynt yno. Y dydd o'r blaen cynygiodd y prif
weinidog, M. Combes, fesur yn gwahardd i aelodau cymdeithasau
crefyddol anawdurdodedig gymeryd un rhan yng ngwaith addysgol y
wlad. Cynygiwyd gwelliant yn gwahardd aelodau cymdeithasau
awdurdodedig, yn gystal a'r leill, rhag gwneud hynny. Derbyniodd y
prif weinidog y gwelliant, a hynny a basiwyd. Y mae yn dra thebyg
mai hyn, yn fuan, fydd cyfraith y wlad. Dyma ei ystyr,-gwaherddir
aelodau urddau a chymdeithasau mynachaidd, yn feibion ac yn ferched,
rhag dysgu neb yn ysgolion y wlad. Bydd hyn yn ddiwedd ar
ymdrech y Pabyddion i sicrhau llywodraeth yr holl sefydliadau addysgol
i'w dwylaw eu hunan. Yr oeddynt wedi llwyddo braidd yn gwbl.
Ond y mae y llywodraeth yn awr yn honni ei hawl ei hun i lywodraethu
Previous page Rotate Left Rotate Right Next page Original Image Large Image Zoom View text PDF
Jump to page

This text was generated automatically from the scanned page and has not been checked. Typical character accuracy is in excess of 99%, but this leaves one error per 100 characters.

The National Library of Wales has created and published this digital version of the journal under a licence granted by the publisher. The material it contains may be used for all purposes while respecting the moral rights of the creators.