Skip navigation

Y Traethodydd

 - 

Cyf. CXVII (XXX) (502-505) 1962

Ysgrifau ar addysg : y gyfrol gyntaf - y plentyn ysgol. Book review.

Previous page Rotate Left Rotate Right Next page Original Image Large Image Zoom View text PDF
Jump to page
newydd ddigon yn Gymraeg. Mae'n orlawn o syniadau ond wedi ei hysgrifennu
mor llyfn a gloyw nes ymddangps yn dwyllodrus o syml; amlwg hefyd ei bod
wedi ei hamgyffred yn ddiriaethol, gyda rhyw blentyn neu'i gilydd ym meddwl
yr awdur ar hyd y ffordd. Sonia am ddulliau newydd o fesur. pethau fel
poblogrwydd plentyn ymhlith ei gyd-ddisgyblion, neu fel arall, awgryma y
gall athro gael help oddi wrth 'brofion' o'r fath. Y mae fy holl ragfarnau a'm
profiad i yn erbyn y math yma o dechneg; gwyddom fod dulliau o'r fath mewn
bri mawr mewn ysgol a. choleg yn yr Unol Daleithiau nes mynd yn rhemp.
Credaf nad da digymysg yw'r duedd yma i ddosiereiddio holl agweddau bywyd
plentyn ysgol nes gwneud pob un yn y dosbarth neu'r ysgol yn bwnc 'astudiaeth'
o ryw fath: un perygl yw i'r peth fynd yn ddiben ynddo'i hun. O'm rhan i, a
gwn mai dyna yw barn llawer o athrawon profiadol eraill, gwell gennyf beidio
cael gwybod ymlaen llaw ormod o bethau am blant a ddaw i'm dwylo, er
mwyn i mi gael eu cymryd fel y maent. Ond, i fod yn deg, mae hon yn
bennod werthfawr iawn, ac anaml y dois i ar draws traethu mor ddi-lol ar
berthynas athro a disgybl, a lIe a gwerth disgyblaeth wrth addysgu.
Anodd iawn fyddai i mi roi barn ar gynnwys pennod Mrs. Auriol Watldn
ar y Plentyn Annormal, sef y plentyn â rhyw nam corfforol neu feddyliol arno,
a hynny am nad oes gennyf ddim profiad yn y maes hwnnw,-na rhagfarnau,
gobeithio! Dyma faes sy'n cael mwy a mwy o sylw y dyddiau hyn, canys
araf iawn fuom yn cydnabod ar hyd y blynyddoedd bod eisiau triniaeth
arbennig ar y fath blant. Hoifais naws ymarferol a thosturiol y bennod hon
gan ei bod yn gosod o'n blaen yn gadarn mai ein braint a'n dyletswydd yw
rhoi holl gyReusterau addysg i blant felly.
Efallai mai gan y Canon Halliwell wrth draethu ar Dysgu am Dduw yr
oedd y dasg anhawsaf am fod y gwaith hwnnw yn ei hanfod yn anhraethadwy
anodd. Nid oes yma ymgais i roi inni ryw ffordd arbennig o "ddysgu' crefydd,
dim ond nodi'r syched am wybod am Dduw sydd yng nghalon dyn, ac felly
mewn ffordd gywrain yng nghalon plentyn, gan fynd ymlaen i drin ychydig
ar bwnc addoli yn yr ysgol, a rhai dulliau i geisio cysylltu crefydd ag astud-
iaethau eraill. Mae'n nodweddiadol bod y bennod hon yn llaî thearÏaidd na'r
rhai o'r Ileill, am iddi symud yn gyflym i fyd 'personau/ gan mai Person (ac
nid 'damcaniaeth') yw Duw i'r credadun.
Y mae i'r llyfr fynegai defnyddiol, geirfa fer yn diffìnio'r termau technegol
a ddefnyddir yng nghorff y gwaith, rhestr o bynciau i'w trafod, ac awgrymiadau
at ddarllen pellach ar y pynciau yn Gymraeg.
Fel y nodais eisoes, mae yma ddefnyddio helaeth ar dermau-technegol
y wyddor am y tro cyntaf yn Gymraeg, a gwneir hynny ar y cyfan yn fedrus.
Eithr y mae ynddo ambell frawddeg afrosgo ei chystrawen lle mae'r syniad
wedi ymffurfio ym meddwl yr awdur mewn ymadroddion Saesneg, a'r hyn a
wnaed oedd rhoi geiriau Cymraeg yn 11e'r rhai Saesneg. Trueni yw hyn, a
chwithig yw'r canlyniad. Nid oes llawer ohonynt ond sylwais ar hon (t. 51)
Previous page Rotate Left Rotate Right Next page Original Image Large Image Zoom View text PDF
Jump to page

This text was generated automatically from the scanned page and has not been checked. Typical character accuracy is in excess of 99%, but this leaves one error per 100 characters.

The National Library of Wales has created and published this digital version of the journal under a licence granted by the publisher. The material it contains may be used for all purposes while respecting the moral rights of the creators.