Skip navigation

Y Traethodydd

 - 

Cyf. CXVII (XXX) (502-505) 1962

Ysgrifau ar addysg : y gyfrol gyntaf - y plentyn ysgol. Book review.

Previous page Rotate Left Rotate Right Next page Original Image Large Image Zoom View text PDF
Jump to page
"Gellir dweud felly fod ymarfer a hyfforddiant yn codi effeithlonrwydd y
prawf lIe mae'n amlwg mai hyn a olygir yw “ bod ymarfer a
hyfforddiant yn gwneud y prawf yn fwy effeithiol." Ac onid gwell fuasai
dweud (t. 88) bod "nifer o awdurdodau lleol wedi manteisio ar y cymorth"
yn hytrach na "cymer nifer o awdurdodau lleol fantais o'i gymorth"? Dwy
duedd arall sy'n fwrn mewn llawer o lyfrau yn anffodus defnyddio'r adroddiad
o He bo of yn Saesneg: "mwyafrif o'r dioddefwyr" yn hytrach na "mwyafrif
y dioddefwyr; a'r llall yw'r fel i ddynodi traethiad yn lle'i gadw i ddangos
cymhariaeth. Ceir enghraifft ar dud 81, lle dywedir "pan fo plentyn yn cael
ei gofrestru fel plentyn diffygiol ei feddwl": eithr "plentyn diffygiol ei feddwl"
ydyw, nid un tebyg i blentyn felly, a ffordd y Gymraeg o ddweud hyn fyddai
"pan fo plentyn yn cael ei gofrestru yn blentyn diffygiol ei feddwl Ni
buaswn yn ceintach fel hyn onibai fy mod yn croesawu'r llyfr arloesol a phwysig
hwn yn galonnog, ac felly hoffwn i'w iaith fod nid yn unig yn lân ond yn
loyw er mwyn iddo fod yn batrwm yn ei faes i awduron a myfyrwyr.
Sylwais ar nifer o bethau nad ydynt yn amlwg ond llithriadau wrth fynd
trwy'r wasg, ac y mae'n siwr y cywirir hwy gan y Golygydd erbyn yr ail
argraffiad.
W. BEYNON DAVIES
THE WELSH IN AMERICA. LETTERS FROM THE IMMIGRANTS.
Edited by Alan Conway. Cardiff: Unwersity of Wales Press, 1961. 341
pp. Price 35/
Ar waethaf sêl Gwasg Prifysgol Cymru llyfr o'r America yw hwn. Prif-
ysgol Minnesota biau'r hawlfraint ac yn yr Unol Daleithiau y'i printiwyd.
Adlewyrchir hyn yn glir yn y papur da, argraffwaith graenus a'r diwyg atyniadol
sy'n cyfleu'r syniad o lyfr hamddenol na fu'n rhaid cwtogi gormod arno.
Bu'n rhaid wrth gwrs i'r Golygydd gwtogi cryn dipyn ar y llythyrau sy'n
ffurfio rhan helaethaf o'r gyfrol, a diddorol yw sylwi mai arbenigwr yn hanes
America yn hytrach na hanes Cymru yng Ngholeg Aberystwyth ydyw Mr.
Conway, a Sais yn ogystal. Naturiol felly a fyddai disgwyl i'r gyfrol ogwyddo
at y farchnad Americanaidd, ac i'r detholiadau gael eu dewis i ddangos cyf-
raniad y Cymry i ddatblygiad y genedl newydd yn y Gorllewin yn ystod y
ganrif ddiwethaf, gan ddatguddio yn bennaf amgylchiadau yn yr America yn
ystod y cyfnod holl-bwysig hwn. Ac yn sicr fe geir hyn yn effeithiol ddigon.
Ar yr un pryd nid llai yw diddordeb y gyfrol i ni'r Cymry. Os talfyrrwyd y
disgrifiadau o'r hen wlad, a'r cyfeiriadau at yr amgylchiadau yng Nghymru
a barodd i'r ymfudwyr benderfynu cychwyn ar eu taith, onid dyna'r ffeithiau
sydd yn fwyaf cyfarwydd i ni, tra bod hanes ein cydwladwyr ar ôl iddynt
gyrraedd eu cartrefi newydd yn fwy dieithr? Mae'n wir y gallem ni Gymry
Cymraeg ddod o hyd i'r mwyafrif mawr o'r llythyrau hyn yn hen gyfnodolion
enwadol a phapurau newydd y ganrif ddiwethaf (y mae eraill ohonynt mewn
casgliadau yn y Llyfrgell Genedlaethol a nifer fach mewn dwylo preifat) ond
y mae eu cael mewn cyfrol hardd fel hon yn hwylustod mawr i ni, a bydd yn
Previous page Rotate Left Rotate Right Next page Original Image Large Image Zoom View text PDF
Jump to page

This text was generated automatically from the scanned page and has not been checked. Typical character accuracy is in excess of 99%, but this leaves one error per 100 characters.

The National Library of Wales has created and published this digital version of the journal under a licence granted by the publisher. The material it contains may be used for all purposes while respecting the moral rights of the creators.