Skip navigation

Y Traethodydd

 - 

Cyf. CXLVII (622-625) 1992

Athroniaeth cosb ac athrawiaeth yr Iawn

Previous page Rotate Left Rotate Right Next page Original Image Large Image Zoom View text PDF
Jump to page
Athroniaeth Cosb ac Athrawiaeth yr Iawn
I
'For Manslaughter in a combat, Patteson, J., once inflicted merely a
fine of a shilling.' Nodyn godre yn y llyfr y dechreuais ddysgu Cyfraith
Trosedd oddi wrtho yw'r frawddeg,1 ac fe wna destun da i'r bregeth
sydd gennyf, gan ei bod yn goleuo'n gryno wirionedd am y gyfraith fel
y gwelir hi gan wyr y grefft.
Â'r gosodiad ffeithiol yna gellir cyferbynnu'r hyn a glywais o'r
pulpud yng nghyfnod Gorfodaeth Filwrol, mewn sylw ar ddefryd a
roesai mainc ynadon arbennig ar wr ieuanc am wrthod archwiliad
meddygol. Soniasai cadeirydd y fainc am gymeriad dilychwin y gwr
ieuanc a'i argyhoeddiad cydwybodol ar fater gwasanaeth milwrol;
ond gosododd arno'r gosb fwyaf a ganiatâi'r Ddeddf. A dyna Gyfraith
a Chyfiawnder, meddai'r pregethwr: nid oedd dan y Gyfraith Ie i
Drugaredd, ond rhaid oedd cosbi.
Ond yn ffodus i'r heddychwr ieuanc, yr oedd ganddo apêl yn erbyn y
ddedfryd, a'r apêl yn mynd at Recordor y dref, bargyfreithiwr a
fyddai'n ddiweddarach yn llanw swyddi uchel iawn yn y gyfraith.
Gwyddai hwnnw, fel y barnwr Patteson ganrif ynghynt, nad oedd
rheidrwydd arno i gosbi, ac yn sicr nad oedd rheidrwydd i roi'r gosb
fwyaf; a lliniarwyd ar y gosb. Dedfrydwyd y gwr ieuanc i garchar am
dri mis; ac 'roedd hynny'n rhoi iddo'r hawl i ail wrandawiad gan
Dribiwnlys.
'Roedd gan y rhai a oedd yn gweinyddu'r gyfraith syniad gwahanol
am y gyfraith i'r pregethwr hwnnw; a syniad gwahanol i eiddo rhyw
ynades o Went, a ymddiswyddodd o'i hyneidiaeth am i rai ynadon
Cymroaidd ymatal rhag cosbi rhai o'r Cymry a ballodd godi trwydded
deledu. Dyma'r Cymry hynny wedi cael dianc yn rhydd, meddai hi,
ond petai gweddw dlawd yn dod ger ei bron hi am fod heb drwydded
Previous page Rotate Left Rotate Right Next page Original Image Large Image Zoom View text PDF
Jump to page

This text was generated automatically from the scanned page and has not been checked. Typical character accuracy is in excess of 99%, but this leaves one error per 100 characters.

The National Library of Wales has created and published this digital version of the journal under a licence granted by the publisher. The material it contains may be used for all purposes while respecting the moral rights of the creators.