Skip navigation
Previous page Rotate Left Rotate Right Next page Original Image Large Image Zoom View text PDF
Jump to page
Adolygiadau
SIONED DAVIES, Pedeir Keinc y
Mabinogi, Lln y Llenor, Gwasg
Pantycelyn, 1989, 77 td. [3.00.
Dyma'r astudiaeth ddiweddaraf
mewn cyfres sydd bellach wedi hen
ennill ei phlwyf. Ond fel y dywed
Dr. Sioned Davies wrth agor ei hym-
driniaeth, dyma'r un gyntaf sy'n
trafod gwaith llenyddol dienw; ac
yn fwy na hynny, gan fod y berthyn-
as rhwng y testun ysgrifenedig canol
oesol hwn a thraddodiadau llafar y
cyfnod yn anhysbys, nid yw'n gwbl
eglur i ba raddau mae'n briodol sn
am awdur y gwaith. Dros y blynydd-
oedd cafwyd llawer iawn o astud-
iaethau o Pedair Cainc y Mabinogi.
Ceisiai rhai ddadansoddi natur y
deunydd crai ac olrhain datblygiad
y chwedlau i'w ffurf gysefin. W. J.
Gruffydd oedd yr arloeswr yn ei
drafodaethau cywrain ar Fath,
Rhiannon a Branwen, a'i ddamcan-
iaeth am fywgraffiad arwrol o bedair
anturiaeth allweddol yn hanes
Pryderi. Dadansoddi'r motifau a'r
teipiau storiol lln-gwerin a wnaeth
K. H. Jackson. Yr hyn a wneir mewn
astudiaethau mwy diweddar yw
ceisio dadansoddi sip y ceinciau
unigol ac y mae'r strwythur mor-
ffolegol erbyn hyn yn denu mwy o
sylw na'r ymgais i ganfod adeilad-
waith y cyfan, fel y mae'n deg dweud
fod cynllun mawreddog W. J.
Gruffydd, neu ddadansoddiad mec-
anistig Jackson, dipyn yn llai
poblogaidd. Yn ystod y blynyddoedd
diwethaf hyn cafwyd yr hyn a
alwodd Dafydd Glyn Jones 'y feirn-
iadaeth newydd' ar y Pedair Cainc,
beirniadaeth lenyddol sy'n canfod
grym cyfochredd a chyferbyniad o
fewn y cyfanwaith ac sy'n chwilio
am feddwl awdur ynddo.
Gwyr Dr. Davies yn dda am yr
holl astudiaethau hyn (ac mewn
cromfachau, fel petai, gallasai fod
wedi sn ychydig mwy amdanynt yn
ei hymdriniaeth hithau) ond dewis-
odd ddilyn trywydd arall ac agor
maes newydd. Pum adran a diwedd-
glo sydd yn y llyfr cymharol fyr hwn,
Y Cefndir, Adeiladwaith, Tech-
negau naratif, Themu, Cymeriad-
au. Ymhob un ohonynt holir cwest-
iynau sylfaenol am natur y gwaith,
neu fe gynigir dulliau newydd o'i
ystyried. Prif ddiddordeb Dr. Davies
yw'r berthynas rhwng lln lafar a
lln ysgrifenedig, neu ymha fodd y
dylanwadodd confensiynau'r cyfar-
wydd, neu'r storwr llafar, ar ar-
ddull, adeiladwaith a chymeriad-
aeth y llenor unigol a gyfansoddodd
Pedair Cainc y Mabinogi. Ond ai
pedair cainc sydd? Gogleisiol yw'r
Previous page Rotate Left Rotate Right Next page Original Image Large Image Zoom View text PDF
Jump to page

This text was generated automatically from the scanned page and has not been checked. Typical character accuracy is in excess of 99%, but this leaves one error per 100 characters.

The National Library of Wales has created and published this digital version of the journal under a licence granted by the publisher. The material it contains may be used for all purposes while respecting the moral rights of the creators.