Skip navigation

Welsh music history

 - 

Vol. 3, 1999

Techneg telyn Robert ap Huw

Previous page Rotate Left Rotate Right Next page Original Image Large Image Zoom View text PDF
Jump to page
Techneg Telyn Robert ap Huw
WILLIAM TAYLOR
Yr ydym yn cyfeiliorni os tybiwn ei bod yn ddigon trawsgrifio
nodau llawysgrif Robert ap Huw yn unig. Nid chwarae dilyniant o
nodau ar offeryn o'n dewis yn unig yw cerddoriaeth. Pe na bai
chwarae'r gerddoriaeth yn y llawysgrif yn ddim byd mwy na
chynhyrchu nodau, yna llawn cystal fyddai inni fodloni ar wrando ar
robotiaid yn adrodd barddoniaeth. Fel yr iaith lafar, mae cerdd-
oriaeth yn ymwneud â phatrymau sain wedi eu cyflwyno mewn
grwpiau gwrthgyferbyniol, wedi eu llunio mewn cymalau sy'n
atyniadol i'r glust. Yn y byd clasurol a thrwy'r Oesoedd Canol, ceid
techneg ar gyfer llefaru'n gywir, sef rhethreg. Fel disgyblaeth a
draddodid yn helaeth yr oedd ganddi ei geirfa o droadau neu
'liwiau' geiriau, gan gynnwys ailadrodd, dad-ddweud a mwyseirio, a
ddefnyddid yn effeithiol iawn gan ei hymarferwyr. Yn yr un modd,
rhaid inni dderbyn fod cerddoriaeth hefyd fel modd arall o gyfath-
rebu, yn dibynnu ar draddodi celfydd sy'n ffordd o argyhoeddi'r
gwrandawr. Mae'r gerddoriaeth yn llawysgrif Robert ap Huw mor
gain a chynnil â barddoniaeth. Rhaid inni gymryd amser i ddysgu'r
dechneg a rydd inni'n glir ar dudalen 35 ei lawysgrif fel y gallem,
wrth berfformio ei gerddoriaeth, berswadio ein cynulleidfaoedd
modern i glywed byd-sain a oedd yn perthyn i Gymru'r Oesoedd
Canol, yn gwbl wahanol i ddim byd a'i dilynodd.
Mae tudalen 35 a atgynhyrchir yma fel Ffigur 1 (t. 90), yn rhoi
thesawrws o fformiwlâu cerddorol, a elwir yn 'gogwyddor i ddysgu
y prikiad', sy'n cynnwys gwahanol ffyrdd o daro'r un nodyn, ffyrdd
o symud rhwng nodau cyfagos a ffyrdd o chwarae nodau o wahanol
gyfyngau. Mae techneg y delyn bedal fodern yn ymwneud yn
bennaf â chynhyrchu sain cyfoethog, soniarus trwy blycio'r tannau
coludd â chnawd blaenau'r bysedd. Mewn cyferbyniad, mae Robert
ap Huw yn rhoi inni saith ffordd wahanol o chwarae nodyn uni-
gol. Rhydd inni dechneg ewin i'w pherfformio ar delyn Gymreig ei
Previous page Rotate Left Rotate Right Next page Original Image Large Image Zoom View text PDF
Jump to page

This text was generated automatically from the scanned page and has not been checked. Typical character accuracy is in excess of 99%, but this leaves one error per 100 characters.

The National Library of Wales has created and published this digital version of the journal under a licence granted by the publisher. The material it contains may be used for all purposes while respecting the moral rights of the creators.