Skip navigation

Y ford gron (The round table)

 - 

Cyfrol 4, Rhif 11 Medi 1934

Byd y canu : Caernarfon yn trefnu ei cherdd /

Previous page Rotate Left Rotate Right Next page Original Image Large Image Zoom View text PDF
Jump to page
Byd y Canu.
Caernarfon yn Trefnu ei Cherdd
CYN darfod atsain un ŵyl y mae
rhaglen un arall yn ein llaw. A
thrin a thrafod dyfarniadau Cr.stel!
Nedd ymhell o fod wedi pallu, wele drin
trefniadau Caernarfon.
Gan mai cerddoriaeth lais yw'n prif
ddiddordeb fel Cymry, fe deilynga honno'r
11 cyntaf yn y rhaglen.
Nid oes modd ei feirniadu'n fanwl, pes
mynnem, am nad yw pob darn a ddewiswyd
yn gyfarwydd inni na chopïau wrth law.
Ni ellid gwneud llawer o gamsyniad wrth
ddewis cytgan gan Johann Sebastian Bach
i'r brif gystadleuaeth gorawl, ac onid oes
ddigon o waith arno i gadw'r corau'n brysur,
bid sicr fod Joseph Holbrooke yn bryd
eithaf trwm iddynt, fel na fydd gormod o
amser i berffeithio darn Osborne Roberts
cjm yr ŵjrl nesaf.
Gwaith Brahms.
Pleser fydd gwaith dysgu Gwyn eu byd
y rhai a alara (Blest are they that mauni),
Johannes Brahms ar gyfair yr ail gystad-
leuaeth gorawl, ac fe fydd digon o wahan-
iaeth diddorol rhyngddo a Mebyn Od E. T.
Davies.
A dyna brif amcan Eisteddfod; nid
cystadlu yn bennaf er mwyn ennill gwobr
(wedi'r cyfan, ba sawl gwobr sy'n ddigon
i wneud mwy na chyffwrdd â threuliau
corau), ond er mwyn dysgu, ac ehangu
chwaeth a rhyddhau ysbryd dyn.
Mantais corau bach.
Peth da iawn ynglyn â chystadlaethau'r
corau merched, yr ail-gorau meibion a'r
corau gwledig ydyw eu bod yn cyfyngu nifer
yr aelodau i 60, 50 a 50.
Yr ym bellach yng Nghymru yn cyfar-
wyddo â chorau enfawr rhai mor fawr
mewn rhai o'r gwyliau a chyngherddau fel
y mae'n anodd iawn eu trafod. Y canlyniad
yw i effeithiau a llinellu darnau dueddu i fod
yn ddu ac yn wyn, heb ddim graddau
rhyngddynt.
Y mae nifer bach o leisiau mewn côr yn
rhoi cyfle i'r arweinydd sylwi ar fanylion
a thrafod darnau â llaw ysgafnach, a rhaid
i bob aelod o'r côr wybod ei waith vn
berffaith. Un rheswm am anghytundeb
rhwng safonau Seisnig a Chymreig o ganu
corawl, yw'n tuedd ni i ddefnyddio adnoddau
trymach na hwynt ac felly ddatblygu
safonau gwahanol.
Dwy erddygan wych.
Y mae lle i gorau mawr a bach. Felly
yr oedd yn ddrwg gan lawer o garedigion
cerdd Cymru gael dim ond un côr yn cystadlu
ar yr erddygan yng Nghastell Nedd. Darn
cyfaddas i glee party" i'w ganu ydyw
erddygan, ac fe ddylsai cenedl a gyn-
hyrchodd Yr Haf a Blodeuyn bach wyf i
meum gardd, fod yn barod i groesawu ffurfiau
Gan SELWYN
JONES
estron sydd heb fod yn annhebyg i'r eiddynt
hwy, a ffurfiau a luniwyd i raddau helaeth
gan gyfansoddwyr Tuduraidd, a Chymry
disglair yn eu plith.
Yng Nghaernarfon gwelaf mai dim ond
pum llais sydd i ganu'r erddyganau. Ewch
yno a gwnewch ymdrech i glywed y ddwy
enghraifft wych a ddewiswyd, sef Yr
Alarch Arian (The Silver Swan) gan
Orlando Gibbons ac I lawr yr allt â Cor-
inna (Dou-n the hill, Corinna trips) gan
Thomas Bateson.
"Palestrina" i'r pedwarawd.
Y mae cysylltiad agos rhwng yr erddygan
a'r darn a ddewiswyd i'r pedwarawd, sef
"Credo Nicene" o'r gwasanaeth Eterna
Christa Minera gan Palestrina. Pan oedd
cerddoriaeth yr eglwys ar y llawr, Palestrina
(1524-1594) a'i hatgyfododd.
Hyd y gwelaf i, llwyddwyd i ddewis
unawdau yn agos iawn at safonau cyfartal
i bob llais, tra manteisiwyd ar y cyfle i ofyn
am amrywiaeth dull wrth eu canu.
Hapus yw'r dewisiadau ar gyfair corau
plant. Yr wyf yn falch o weld ein bod yn
manteisio ar athrylith Charles Clements,
drwy osod ei Sionyn Bach y Pentre i'w
ganu.
Canu gyda'r tannau.
Braidd yn fach yw'r gwobrau yn yr
adran ganu gyda'r tannau. Y mae eisiau
meithrin y gelfyddyd hon a magu safonau
uchel iddi. Braint a chyfle yr Eisteddfod
Genedlaethol ydyw gwneuthur hynny, ac
nid oes wahaniaeth pa un ai am arian ai
am anrhydedd y cenir â'r tannau, ond i'r
fflam gael ei hennyn.
Nid oes dim i'w ofni yn y darnau a ddew-
iswyd ar gyfair y cerddorfeydd, i rai mewn oed
nac i blant. Disgwylir pethau da o'r pedwar-
awdau lhnynnol yn chwarae Borodin, ac y
mae'r unawdau offerynnol ar gyfair yr
ifanc yn ddewisiadau pur dda. Amheuaf y
tueddiad diweddar o sgrifennu darnau i
blant mewn idiomau sy'n anodd i hyd yn
oed gerddor o chwaeth eang eu dehongli'n
deg.
Pymtheg gini am ddarn dramatig ?
Cyhoeddir dewis-ddarnau'r seindyrf pres
yn yr Hydref, yn ôl y dull arferol.
Yn adran gyfansoddi cerddoriaeth y mae
un ar ddeg o gystadlaethau. Nid wyf yn
hollol sicr fy mod yn deall pamy mae eisiau
cynnig gwobr o bymtheg ginî%am ddam
dramatig byr i gôr neu gerddorfa Tem-
tasiwn ydyw i gyfansoddwr ychwanegu un
eto at y llu o ddarnau hynny, sy'n cychwyn
yn fflamgoch, yn disgyn i weddi, ac yn
terfynu drwy fygwth codi'r to.
Nid yw'n hollol glir ychwaith pam y
cyfyngir cyfansoddi canig i'r amateur. Onid
yw ffurf y ganig yn deilwng o sylw'r cyfan-
soddwr gorau ? Serch hynny, efallai y
mentra rhyw gyfansoddwr bach swil i'r
maes ac esgor ar gampwaith. Ni a hyderwn
hynny, gyda Malachi yn Pobl yr Ymjrlon.'»
Ond pechod anfaddeuol yw cyhoeddi
testunau'r adran gyfansoddi cerddoriaeth,
ag un eithriad, yn y Saesneg.
Cerddoriaeth, ar siarad.
Rhag ofn imi gael fy nghyhuddo o rwystro
rhai rhag prynu Rhestr Testunau'r Eis-
teddfod, tawaf â chynigiad.
Maes newydd, nas cyffyrddwyd yng
Nghymru eto yw gosod cerddoriaeth ar
eiriau nid i'w canu ond i'w siarad. Anodd
iawn, ac nid weithiau peth dymunol, yw
gosod rhai o'n beirdd ar gân, ond llwyddodd
rhai estroniaid, Schumann a Farjeon yn
eu plith, i greu awyrgylch gwych a chefndir
hardd i eiriau rhai o feirdd gorau'r byd.
Tybed a oes rhywun a gynigiai wobr
arbennig am waith o'r math yma. 'NawT
'te, Caernarfon
Athro Ffasiynol
CAWN yma economydd-yn trafod
Pob trefen diwinydd
A'i gael, yn ddigywilydd
Ym mhlus fours ym mhlas y ffydd.
Y Ddannodd
O! y ddannodd ddi-enaid-yn fy mhen
Yn fy mhoeni'n ddibaid
Athrylith llu'r cythreuliaid
Archoll hen jrr erchyll haid.
WALDO.
Previous page Rotate Left Rotate Right Next page Original Image Large Image Zoom View text PDF
Jump to page

This text was generated automatically from the scanned page and has not been checked. Typical character accuracy is in excess of 99%, but this leaves one error per 100 characters.

The National Library of Wales has created and published this digital version of the journal under a licence granted by the publisher. The material it contains may be used for non-commercial purposes only while respecting the moral rights of the creators.