Skip navigation

Y gwyddonydd

 - 

Cyf. 9, Rhif 3 Medi 1971

Essential pre-university physics. Book review.

Previous page Rotate Left Rotate Right Next page Original Image Large Image Zoom View text PDF
Jump to page
Y Silff Lyfrau
Essential Pre-University Physics (SI), gan P. M.
Whelan a M. Hodgson. John Murray, Llundain,
1971. Pris: clawr caled £ 3.50, clawr papur £ 3.00.
Bwriad y llyfr hwn yw darparu gwerslyfr manwl-
gywir mewn un gyfrol, sy'n trafod holl egwyddorion
Ffiseg sy'n angenrheidiol i'r myfyrwyr a fydd yn
astudio Ffiseg yn y Brifysgol. Defnyddir unedau'r
Système Internationale trwy'r llyfr ac mae'r
ymdriniaeth o drydaneg yn dilyn adroddiad yr
ASE (1966) ar ddysgu'r pwnc. Gadewir allan y
drafodaeth ar y diod a thriod thermionig i roddi
blaenoriaeth i'r dyfeisiadau hanner ddargludol.
Yn y rhan sy'n ymwneud ag opteg geometrig,
mabwysiedir y confensiwn fod y positif yn cyfateb
i'r real. Mae'n amlwg nad yw'n bosibl mewn llyfr
o'r maint hwn i roddi'r esboniadau trwyadl sy'n
angenrheidiol ar gyfer dealltwriaeth addas o'r
pwnc, a fe honnir bod y lluniau eglurhaol, i raddau
helaeth, yn cymryd eu lle. Mae'r lluniau yn
lluosog ac yn glir gydag eglurhadau llawn.
Mae'r diwyg, yn gyffredinol, yn ddeniadol, mae'r
nodiant yn glir ac yn gyson, ac mae'r mynegai yn
foddhaol iawn. Sut bynnag, mewn llyfr a fwriedir
ar gyfer dysgu, ac adolygu ar gyfer arholiadau
(mae tudalen gyfan o'r rhagair yn trafod y modd i
ateb papur arholiad), mae'n anffodus na chyn-
hwysir dim problemau na chwestiynau. Dywedir
bod cyfrol gymar ar y gweill.
Bydd y llyfr hwn yn ddefnyddiol fel ychwanegiad,
a bydd yn cadarnhau y wybodaeth sydd yn y
gwerslyfrau lefel-A arferol. Fe wna llawer o blant
elwa ar y llyfr hwn, yn enwedig yn ystod y cyfnod
o baratoi ar gyfer arholiad a disgwyl mynd i
brifysgol. Ni nodir y pris ar y llyfr, ond yn ôl y
cerdyn oedd gyda'r llyfr, teimlaf ei fod braidd yn
ddrud.
GWILYM EILIAN OWEN
Introduction to Genetics, gan D. G. Mackean.
John Murray Cyf. (ail argraffiad). Pris: clawr
papur 55c.
Llyfr ar gyfer ysgolion yw hwn, yn enwedig ar
gyfer cyrsiau biolegol yn y chweched dosbarth.
Yn lle'r pwyslais aiferol ar etifeddeg hanesyddol
Mendelaidd, defnyddir cynllun mwy cyfoes sy'n
seiliedig ar fioleg y gell a'r broses fiocemegol o
ddyblygu cromosomau. Fel canlyniad, mae'r
wybodaeth a geir ynddo yn datblygu'n glir a
rhesymegol o sylfaen gadarn. Cymerir yn ganiataol
wybodaeth elfennol o fioleg, hyd at lefel-O.
Rhennir y llyfr yn dair adran: dyblygiad cromo-
somau, etifeddiaeth genedau, ac etifeddiaeth mewn
esblygiad Darwiniaidd. Tra mae'r darluniau yn
fawr a niferus, mae'r darnau ysgrifenedig yn fyr a
chryno. Er y cynhwysir pob gwybodaeth angen-
rheidiol, buasai'n anodd i'r disgybl wneud defnydd
llawn o'r llyfr heb gryn dipyn o egluro mwy manwl
ar ran ei athro; ond wedi cael dealltwriaeth o'r
egwyddorion sylfaenol, dyma lawlyfr heb ei ail.
RHIANNON S. WILLIAMS
(Adran Bioleg Gymwysedig, Athrofa Gwyddoniaeth
a Thechnoleg, Prifysgol Cymru)
The History of Scientific Ideas; A Teachers' Guide,
golygwyd gan David Steele. Hutchinson Educa-
tional Ltd., 1970. Pris: clawr meddal £ 1.05.
Rhwng 1960 a 1965 bu Ymddiriedolaeth Nuffield
yn cynnal Uned Ymchwil i Hanes Syniadau yn
Llundain. O dan y cynllun hwn cyhoeddwyd y
gyfres ragorol honno ar hanes gwyddoniaeth The
Fabric of the Heavens, The Architecture of Matter
a The Discovery of Time gan Stephen Toulmin a
June Goodfield (cyhoeddwyd gan Hutchinson ond
fe'i ceir hefyd yn niwyg rhatach Pelican); cyh-
oeddwyd un neu ddwy o gyfrolau eraill a nifer o
ffilmiau gwych megis Time is a The Perfection of
Matter. Yr oedd y gyfrol hon, sef llawlyfr athro ar
hanes gwyddoniaeth, yn yr arfaeth gan yr Uned
o'r cychwyn cyntaf ond oherwydd i'r Uned chwalu
ym 1965 bu'n rhaid aros yn hir amdani.
Bydd gan athrawon sydd yn ymgodymu â cyrsiau
cyffredinol yn y chweched dosbarth neu mewn
colegau technegol ddiddordeb arbennig yn y gyfrol
yma. Un o fanteision hanes gwyddoniaeth fel
testun ydyw y gellir ei gyflwyno i ddosbarth
cymysg o wyddonwyr a chelfyddydwyr gydag
amrywiol gefndir y naill a'r llall yn goleuo gwahanol
agweddau arno. Fe all, wrth gwrs, fod yn destun
ffeithiol nad ydyw'n apelio at y naill na'r llall;
awgrym teitl y llyfr ydyw mai fel hanes syniadau y
dylid trafod y testun yn hytrach nag fel hanes
darganfyddiadau-sut y daeth syniad arbennig yn
boblogaidd, pa syniadau eraill oedd yn cystadlu am
flaenoriaeth, pam y gosodwyd syniad arall o'r
neilltu, ac yn y blaen. O du'r athro prif anhawster
y pwnc ydyw ei ddieithrwch; mae'n debyg ei fod
yn gyfarwydd â datblygiad ei bwnc ei hun yn e;
amlinelliad ond heb fod yn gyfarwydd â'r manylior
sy'n rhoi bywyd i'r corff. Hyd yn ddiweddar hefyc
bu prinder dogfennau gwreiddiol y gellid cyfeirit
Previous page Rotate Left Rotate Right Next page Original Image Large Image Zoom View text PDF
Jump to page

This text was generated automatically from the scanned page and has not been checked. Typical character accuracy is in excess of 99%, but this leaves one error per 100 characters.