Skip navigation
Previous page Rotate Left Rotate Right Next page Original Image Large Image Zoom View text PDF
Jump to page
Llwybrau Cymru
Llun (trwy garedigrwydd Cyngor Gwarchodaeth Natur) yn dangos y gefnen gerigos a rhai o'r tywynnau yn Ynyslas,
gydag Aber Dyfi a bryniau Meirionnydd yn y cefndir
Tywynnau Ynyslas
RHAN o'r Warchodfa Natur Genedlaethol a sefyd-
lwyd ar yr ochr ddeheuol i aber yr Afon Ddyfi yw
Tywynnau Ynyslas. Safant rhyw ddwy filltir i'r
gogledd o'r Borth, Ceredigion, ac yn union ar
draws yr afon o borthladd Aber Dyfi.
Mae Tywynnau Ynyslas yn cynnwys rhyw 240
o erwau gyda'r drydedd ran ohonynt dan dyw-
archen a'r gweddill yn draethau tywod neu'n
gerigos glan y môr uwchlaw llinell y penllanw
cyffredin.
Dyma'r unig dywynnau o unrhyw faintioli yng
Ngheredigion ac mae ganddynt ran bwysig yn y
cymhlyg aberol yn ogystal â bod o ddiddordeb
botanegol arbennig. Gwelir yma y gwahanol ystad-
feydd yn ffurfiad y tywynnau, gan esgyn o lan y
môr a'i dywod heibio i'r rhag-dywynnau a'r
tywynnau symudol ac ymlaen at y tywynnau
arhosol ac at y radd ecolegol uchaf, sef y darnau
dan brysgwydd, gyda Rhosyn Burnet yn bennaf
planhigyn. Yn y pantiau llaith rhwng y tywynnau
ceir ambell helygen fechan, ac ar hirddydd haf mae
ROGER BRAY
Gwlydd Mair y Gors a Thegeirian y Gors yma yn
eu harddwch. Ceir hefyd blanhigion llai cyfarwydd
megis Caldrist y Gors a Thegeirian Bera.
Llwyddodd traethau aur Ynyslas i ddenu lliaws o
ymwelwyr, a chanlyniad anochel hyn fu dirywiad
amlwg yn sefydlogrwydd y tywynnau oherwydd
bod gor-sathru gan draed a cherbydau yn torri
drwy'r dywarchen fregus a gadael y tywod odani
ar drugaredd y gwynt i'w chwythu i'r fan a fynnai.
Erbyn hyn llwyddodd y Warchodaeth, mewn cyd-
weithrediad hapus gyda'r Awdurdod Lleol ac
Ymddiriedolaeth Naturiaethwyr Gorllewin Cymru,
i ddadwneud llawer iawn o'r drygau, ac fe wêl y
teithiwr ar hyd milltir y llwybr natur wahanol
ddulliau a fabwysiadwyd i adfer tir o'r fath a'i
ddiogelu yn y dyfodol. Gwnaethpwyd hynny heb
gyfyngu'n ormodol ar fynd a dod yr ymwelydd.
Mae'r llwybr yn dechrau ac yn dod i ben ar bwys
y caban gwybodaeth. Ceir amrywiaeth o lyfrynnau
yn disgrifio'r Warchodfa, ac un arbennig i'n rhoi
ymhen ein ffordd o fynegbost i fynegbost ar hyd y
tywynnau, gan nodi'n gryno yr hyn sy'n werth
sylwi arno wrth fynd heibio.
Previous page Rotate Left Rotate Right Next page Original Image Large Image Zoom View text PDF
Jump to page

This text was generated automatically from the scanned page and has not been checked. Typical character accuracy is in excess of 99%, but this leaves one error per 100 characters.